Złotoryja, dnia 22.08.2026r
Pan dr. Karol Polejowski
p.o. Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej
ul. Janusza Kurtyki 1
02-676 Warszawa
Wniosek o objęcie szczególną opieką grobów osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności
Szanowny Panie Prezesie
W imieniu Stowarzyszenia Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych Ziemi Złotoryjskiej im. gen.bryg. Ryszarda Kuklińskiego zwracamy się z wnioskiem o podjęcie działań mających na celu objęcie szczególną opieką grobów osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności.
Krzyż Wolności i Solidarności jest jednym z najwyższych wyróżnień przyznawanych osobom, które w latach 1956-1989 z narażeniem własnej wolności, zdrowia i życia prowadziły działalność na rzecz odzyskania przez Polskę suwerenności, niepodległości oraz poszanowania praw człowieka. Odznaczeni tym Krzyżem tworzyli fundament pokojowych przemian ustrojowych, które doprowadziły do upadku systemu komunistycznego i odrodzenia demokratycznego państwa polskiego.
Z roku na rok odchodzą kolejni bohaterowie antykomunistycznej opozycji. Pozostają po nich miejsca pochówku, które powinny być traktowane jako miejsca pamięci narodowej. Niestety, wiele grobów osób zasłużonych pozostaje bez odpowiedniej opieki z uwagi na brak najbliższej rodziny lub ograniczone możliwości finansowe bliskich.
Uważamy, że państwo polskie ma moralny obowiązek zapewnić trwałą ochronę miejsc spoczynku osób, które swoją postawą przyczyniły się do odzyskania przez Rzeczpospolitą Polską wolności i suwerenności.
W związku z powyższym wnosimy o:
1. Utworzenie ogólnopolskiej ewidencji grobów osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności.
2.Uznanie tych grobów za miejsca pamięci narodowej pozostające pod opieką Instytutu Pamięci Narodowej.
3. Opracowanie programu finansowania, renowacji zaniedbanych nagrobków oraz utrzymania miejsc pochówku osób odznaczonych.
4. Oznakowanie grobów jednolitym symbolem informującym , że spoczywa tam osoba odznaczona Krzyżem Wolności i Solidarności.
5. Stworzenie programu współpracy IPN z jednostkami samorządu terytorialnego, organizacjami kombatanckimi, stowarzyszeniami oraz szkołami w zakresie opieki nad tymi grobami.
6. Podjęcie inicjatywy ustawodawczej lub wystąpienie do właściwych organów państwowych o wprowadzenie przepisów zapewniających trwałą ochronę miejsc pochówku osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności, analogiczne do rozwiązań funkcjonujących wobec innych miejsc pamięci narodowej.
Nasz wniosek znajduje uzasadnienie w misji Instytutu Pamięci Narodowej określonej w ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej-Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, która obejmuje pielęgnowanie pamięci o osobach zasłużonych dla walki o niepodległość Polski oraz upowszechnianie wiedzy o ich działalności.
Objęcie grobów osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności szczególną ochroną byłoby wyrazem wdzięczności państwa wobec Ludzi, którzy swoją odwagą i niezłomnością przyczynili się do odzyskania przez Polskę wolności. Byłoby również ważnym elementem edukacji historycznej oraz budowania postaw patriotycznych wśród młodego pokolenia.
Liczymy na życzliwe rozpatrzenie naszego wniosku oraz rozpoczęcie prac nad stworzeniem ogólnopolskiego programu ochrony grobów osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności.