STANOWISKO ZBIOROWE osób posiadających status osoby represjonowanej za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Adresat:
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
(do wiadomości właściwe komisje sejmowe, Minister Rodziny,Pracy i Polityki Społecznej, Rzecznik Praw Obywatelskich)
My, niżej podpisani,posiadający status osoby represjonowanej, wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec zapisów projektu ustawy przewidujących możliwość nadawania tego statusu osobom, które podpisały tzw. ” lojalkę” wobec władz PRL
Dla nas-osób, które odmówiły podpisania ” lojalki”, mimo gróźb, szantażu i szantażu które z tego powodu poniosły realne, wieloletnie konsekwencje – projektowane rozwiązanie jest głęboko krzywdzące i moralnie nie do zaakceptowania. Represje dotknęły nie tylko nas lecz również nasze rodziny: w postaci więzień,zwolnień z pracy lub służby, zakazów zatrudnieni, inwigilacji, szykan administracyjnych i społecznych.
Podpisanie ” lojalki” było elementem systemowego mechanizmu represji, wykorzystywanym przez aparat władzy do łamania postaw, niszczenia solidarności środowiska opozycyjnego i wymuszania uległości. Zrównanie w prawie osób, które lojalności odmówiły i zapłaciły za to wysoką cenę, z z osobami które taki dokument podpisały, narusza elementarne poczucie sprawiedliwości oraz godności ofiar represji.
Status osoby represjonowanej nie jest wyłącznie kategorią administracyjną ani socjalną. Jest on aktem moralnej rehabilitacji i uznania postawy wobec systemu zniewolenia.
Rozszerzenie tej kategorii na osoby, które formalnie zadeklarowały lojalność wobec reżimu, prowadzi do dewaluacji sensu tego statusu oraz relatywizacji wyborów dokonanych w warunkach represji.
W związku z powyższym wnosimy o:
1. Usunięcie z projektu ustawy zapisów dopuszczających możliwość nadania statusu osoby represjonowanej osobom, które podpisały tzw. „lojalkę”.
2. Zachowanie jednoznacznego rozróżnienia pomiędzy osobami, które uległy żądaniom aparatu represji, a tymi, które odmówiły, ponosząc z tego tytułu długotrwałe konsekwencje osobiste i rodzinne.
3.Przeprowadzenie rzeczywistych konsultacji społecznych z osobami już posiadającymi status osoby represjonowanej.
Niniejsze stanowisko nie jest wymierzone w pojedyncze osoby, lecz w rozwiązanie prawne, które relatywizuje odpowiedzialność i wybory moralne dokonywane w warunkach represji, godząc w sens ustawowej rehabilitacji.
Złotoryja 20.02.2026